Evropski tast” umro je u Francuskoj, u izgnanstvu, a u sanduk je bio položen obučen u crnogorsku odoru
Nikola Mirkov rođen je 7. oktobra 1841. na Njegušima, a na crnogorski presto stupio je 1860, nakon smrti knjaza Danila, ubijenog u Kotoru. Svet će Nikolu I Petrovića Njegoša pamtiti kao “Evropskog tasta”, kako su ga zvali. On je svoje ćerke udao u najvažnije evropske kraljevine i kneževine. Imao je 12 dece (9 ćerki i 3 sina), dok je brakove svojih ćerki pažljivo birao imajući u vidu političku situaciju.
Tako je Jelenu Petrović udao u Italiju za kralja Vitorija Emanuela, dok je Zorka Petrović bila udata za Petra I Karađorđevića, sa kojim je dobila sina Aleksandra koji će postati kralj Srbije.
Druge ćerke udale su se za ruske, nemačke i druge evropske prinčeve i vojvode.
U to vreme brakovi među dinastijama bili su važan politički alat. Kroz te veze, mala Crna Gora dobila je uticaj i podršku velikih sila, a Nikola I reputaciju vladara čije su ćerke postale deo gotovo cele Evrope.
Kakav je vladar bio Nikola I Petrović?
Za vreme vladavine Nikole I Petrovića, Crna Gora je doživela veliki uspon, ali i pad.
Modernizacija države i društva ostvarivala se kroz donošenje Opšteg imovinskog zakonika, konstituisanje Narodne skupštine, vlade, Državnog saveta, donošenje ustava, formiranje stajaće vojske, otvaranje škola, gradnju bolnica, puteva, železničke pruge, pomorskog saobraćaja, kroz uspostavljanje telegrafskih i telefonskih komunikacija, razvoj turizma i kulture, kroz štampanje crnogorskog novca – perpera, jačanje međunarodne komunikacije Crne Gore s evropskim zemljama, otvaranje poslanstava (ambasada).
Na bojnom polju, knjaz Nikola je zaustavio Drugi pohod Omer-paše Latasa na Crnu Goru, odnio pobedu na Vučjem Dolu i Fundini, a u Prvom i Drugom balkanskom ratu vodio je nekoliko uspešnih bitaka, od kojih su one na Skadru i Bregalnici, pokazalo se, bile nepotrebne.
Za vladavine knjaza Nikole, Crna Gora je međunarodno priznata kao suverena država na Berlinskom kongresu 1878. Na unutrašnjo-političkom planu, sproveo je niz reformi, no, stekao i protivnike, koji su, posebno nakon donošenja Ustava 1905. i početaka parlamentarnog života, nezadovoljni njegovom neograničenom vlašću, u dva navrata želeli da ga liše prestola, čak i života.
Na pedesetogodišnjicu vladavine (1910), uzdigao je crnogorsku knjaževinu na stepen kraljevine i formalno se, jer je već 1900. nosio titulu “Njegovo kraljevsko visočanstvo knjaz” , proglasio kraljem.
Taj čin je pozdravljen i blagonaklono prihvaćen od evropskih država.
Tokom Prvog svetskog rata, crnogorsku vojsku prepustio je srpskoj komandi; 1916. nakon iscrpljujućih bitaka na Mojkovcu i na širokom Lovćenskom frontu, Crna Gora je prekinula otpor a kralj je, ne mogavši da prihvati poraz, kao ni uslove kapitulacije od strane Austrougarske, napustio zemlju.
Kako je umro kralj Nikola I Petrović?
U izganstvu je formirao izbegličku vladu, pokušavajući da posredstvom diplomatskih kontakata konsoliduje stanje u Crnoj Gori, u koju je već krajem rata, pod firmom oslobodilačke, umarširala srpska vojska.
Kralj je samo tri godine nadživio svoju kraljevinu, i umro kao izgnanik.
Svoje poslednje dane proveo je u Vili “Krinova”, skromnom zdanju. Zadnje reči su mu bile: “Neka Bog pomogne moje nesrećne Crnogorce”.
Njegovo telo je položeno na mrtvački odar, obučeno u crnogorsko odelo.
Iznad glave mu je stavljen tisovi krst, a uz telo štap maršala ruske armije i sablja Stefana Dečanskog, o grlu Krst Svetoga Đorđija, na prsima Krst Svetoga Petra, orden dinastije Petrovića, lenta sa savojskim ordenima…
Na grudima se još nalazila šačica zemlje iz Crne Gore, malo tamjana iz Manastira Ostrog…
Telo je položeno u kovčeg od maslinovog drveta. Sahranjen je, zahvaljujući Rusima, u italijanskom gradu San Remu, u Ruskoj crkvi, gde je počivao do 1989.
Poštu mu je odao i italijanski kralj Viktor Emanuel III, dok je italijanska kraljica Jelena, kćer kralja Nikole, bila sprečena da dođe na sahranu zbog bolesti.
Grobnica kraljevskog para otvorena je 19. septembra 1989. kada su počele pripreme za povratak kraljevske porodice u otadžbinu.
Njegovi posmrtni ostaci preneseni su na Cetinje 1. oktobra 1989. godine Uz zvuke Šopenovog posmrtnog marša, koji je izvodila gradska muzika iz Beograda, kovčeg kralja Nikole težak 395 kilograma, izneli su na ramenima iz Vladinog doma stasiti mladići u narodnim nošnjama iz Kulturno-umjetničkog društva “Njegoš”.
Osim zemnih ostataka kralja Nikole, iz Italije su donešeni i zemni ostaci kraljice Milene i kćerki crnogorskog kraljevskog para – princeza Ksenije i Vjere Petrović Njegoš.